علائم سنگ کلیه همیشه از همان زمانی که سنگ در کلیه تشکیل میشود ظاهر نمیشوند. بعضی سنگهای کوچک ممکن است بدون علامت باقی بمانند، اما زمانی که سنگ حرکت کند و وارد حالب شود، میتواند باعث درد پهلو و پشت، انتشار درد به پایین شکم یا کشاله ران، تغییرات ادراری، تهوع و گاهی تب و لرز شود. شناخت این نشانهها کمک میکند علائم مشکوک به سنگ کلیه جدی گرفته شوند و برای تشخیص دقیق، بررسی پزشکی انجام شود. در ادامه با خود سنگ کلیه، انواع آن، علائم و روش تشخیص آن آشنا میشوید.

سنگ کلیه چیست؟
سنگ کلیه تودهای سخت است که در اثر تجمع و بلوری شدن برخی مواد موجود در ادرار در داخل کلیه تشکیل میشود. کلسیم، اگزالات، اسید اوریک و فسفات از مهمترین موادی هستند که میتوانند در ایجاد سنگ نقش داشته باشند. وقتی میزان این مواد در ادرار افزایش پیدا کند یا ادرار به اندازه کافی رقیق نباشد، ابتدا کریستالهای کوچکی شکل میگیرند و بهمرور با تجمع این کریستالها، سنگ ایجاد میشود. سنگهای کلیه از نظر اندازه و ترکیب متفاوت هستند و انواع مختلفی مانند سنگهای کلسیمی، اسید اوریکی، استروویتی و سیستینی دارند.
سنگ کلیه اغلب در کلیه تشکیل میشود، اما ممکن است از کلیه خارج شده و وارد حالب شود. در صورتی که سنگ در مسیر حرکت کند یا باعث تحریک و انسداد حالب شود، علائمی مانند درد پهلو و پشت، انتشار درد به پایین شکم و کشاله ران، خون در ادرار یا تغییر در دفع ادرار ایجاد میشود. البته همه سنگهای کلیه علامتدار نیستند و بعضی سنگهای کوچک ممکن است بدون ایجاد درد یا علامت مشخص باقی بمانند.
سنگ کلیه چگونه تشکیل میشود؟
سنگ کلیه زمانی شکل میگیرد که میزان برخی مواد معدنی و نمکها در ادرار افزایش پیدا کند و ادرار نتواند آنها را بهخوبی در خود حل نگه دارد. در این شرایط، ذرات بسیار کوچکی به نام کریستال تشکیل میشوند و اگر این روند ادامه پیدا کند، کریستالها به هم میچسبند و بهتدریج سنگ بزرگتری را ایجاد میکنند. کمبود مصرف مایعات یکی از عواملی است که میتواند غلظت مواد موجود در ادرار را افزایش دهد.
عوامل مختلفی میتوانند احتمال تشکیل سنگ را بیشتر کنند؛ از جمله مصرف ناکافی آب، برخی الگوهای غذایی، افزایش بعضی مواد در ادرار، سابقه خانوادگی، برخی بیماریهای زمینهای و سابقه قبلی سنگ کلیه. نوع مادهای که در تشکیل سنگ تجمع پیدا میکند نیز میتواند متفاوت باشد و به همین دلیل، سنگهای کلیه از نظر ترکیب و نوع با یکدیگر تفاوت دارند.

سنگ کلیه چه انواعی دارد؟
سنگهای کلیه از نظر ترکیب شیمیایی به چند گروه اصلی تقسیم میشوند. شناخت نوع سنگ برای پزشک اهمیت دارد، زیرا ترکیب سنگ میتواند اطلاعاتی درباره زمینه تشکیل آن در اختیار قرار دهد. در ادامه با انواع سنگ کلیه آشنا میشوید.
سنگ کلسیمی
سنگهای کلسیمی شایعترین نوع سنگ کلیه هستند و بیشتر به شکل اگزالات کلسیم دیده میشوند. برخی عوامل غذایی، تغییرات متابولیک و شرایطی که باعث افزایش کلسیم یا اگزالات ادرار میشوند، میتوانند احتمال تشکیل این نوع سنگ را افزایش دهند.

سنگ اسید اوریکی
سنگ اسید اوریکی زمانی ایجاد میشود که شرایط ادرار برای تشکیل کریستالهای اسید اوریک مناسب باشد. رژیم غذایی سرشار از برخی منابع پروتئینی، کمآبی و بعضی بیماریهای متابولیک میتوانند در افزایش احتمال این نوع سنگ نقش داشته باشند.
سنگ استروویتی
سنگهای استروویتی اغلب با عفونتهای دستگاه ادراری ارتباط دارند و ممکن است نسبتا سریع رشد کنند. این نوع سنگ در برخی افراد میتواند بدون علائم واضح اولیه ایجاد شود و به همین دلیل تشخیص علت زمینهای اهمیت دارد.
سنگ سیستینی
سنگ سیستینی نوعی سنگ کمتر شایع است که در ارتباط با یک اختلال ارثی به نام سیستینوری ایجاد میشود. در این شرایط، مقدار بیشتری از اسیدآمینه سیستین وارد ادرار میشود و امکان تشکیل کریستال و سنگ افزایش پیدا میکند.

علائم سنگ کلیه چیست؟
علائم سنگ کلیه به محل قرارگیری سنگ، اندازه آن و میزان اختلالی که در مسیر ادرار ایجاد میکند بستگی دارد. درد پهلو و پشت یکی از شناختهشدهترین نشانههاست، اما تنها علامت نیست. تغییر رنگ ادرار، سوزش یا تکرر ادرار، تهوع و استفراغ و در بعضی شرایط تب و لرز نیز ممکن است دیده شوند. در مقابل، بعضی سنگها بهویژه در مراحل اولیه میتوانند بدون علامت باشند.
درد شدید در پهلو یا پشت
درد سنگ کلیه عمدتا در پهلو یا بخش پشتی بدن و در ناحیه زیر دندهها احساس میشود. شدت درد میتواند تغییر کند و در برخی افراد به شکل حملهای و موجی ظاهر شود. این درد الزاما ثابت نمیماند و با حرکت سنگ در مسیر ادراری ممکن است محل یا شدت آن تغییر کند.
درد زیر دندهها
یکی از محلهای رایج احساس درد ناشی از سنگ، قسمت پشتی و جانبی بدن درست زیر دندههاست. این درد ممکن است با دردهای عضلانی یا کمردرد اشتباه گرفته شود، بهخصوص اگر فرد هنوز علائم ادراری نداشته باشد. محل درد بهتنهایی برای تشخیص سنگ کلیه کافی نیست و در صورت تداوم یا شدت درد، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
انتشار درد به پایین شکم و کشاله ران
با حرکت سنگ از کلیه به سمت حالب، درد ممکن است از پهلو به سمت پایین شکم یا کشاله ران انتشار پیدا کند. بنابراین ممکن است فرد ابتدا درد را در ناحیه پشت یا پهلو احساس کند و بعد متوجه شود که درد به قسمت پایینتری از شکم یا کشاله ران منتقل شده است. این تغییر محل درد میتواند با مسیر حرکت سنگ ارتباط داشته باشد.
درد موجی و متغیر
درد سنگ کلیه همیشه با شدت یکسان ادامه پیدا نمیکند. در برخی افراد، درد به صورت موجی ظاهر میشود و شدت آن در فواصل مختلف کم و زیاد میشود. علت این حالت میتواند انقباضات و اسپاسم حالب در زمان عبور یا گیر کردن سنگ باشد. تغییر شدت درد بهتنهایی نمیتواند وجود سنگ را ثابت کند، اما در کنار سایر علائم میتواند برای پزشک اطلاعات مهمی فراهم کند.
خون در ادرار
وجود خون در ادرار که ممکن است به صورت صورتی، قرمز یا قهوهای دیده شود، یکی دیگر از نشانههای احتمالی سنگ کلیه است. حرکت سنگ در مسیر ادراری میتواند باعث تحریک بافت و ایجاد خونریزی شود. البته مشاهده خون در ادرار علتهای مختلفی دارد و نباید آن را صرفا به سنگ کلیه نسبت داد؛ بنابراین بررسی پزشکی در این شرایط اهمیت دارد.
برای مراجعه به پزشکان و دریافت خدمات تخصصی میتوانید به ساختمان پزشکان میلاد نیاوران مراجعه کنید. این ساختمان در تهران، نیــاوران، خیابان باهنر بعد از پمپ بنزین کوچه رفیعی، نبش کوچه مسجد ساختمان پزشکان میلاد نیاوران، (جنب داروخانه دکتر میلاد طهماسیان) واقع شده است و مراجعهکنندگان میتوانند برای دریافت خدمات پزشکی موردنظر خود به پزشکان مستقر در این مجموعه مراجعه کنند.
سوزش هنگام ادرار
اگر سنگ در قسمتهای پایینتر مسیر ادراری قرار گرفته باشد، ممکن است هنگام ادرار کردن احساس درد یا سوزش ایجاد شود. از آنجا که سوزش ادرار در عفونتهای ادراری نیز شایع است، وجود این علامت به تنهایی نشاندهنده سنگ کلیه نیست و ممکن است نیاز به آزمایش ادرار وجود داشته باشد.
تکرر ادرار
احساس مداوم نیاز به ادرار کردن، افزایش دفعات ادرار یا دفع مقدار کم ادرار میتواند در برخی افراد همراه با سنگ کلیه دیده شود. این علامت بهخصوص زمانی که سنگ به بخشهای پایینتر دستگاه ادراری نزدیک شده باشد، ممکن است بیشتر مورد توجه قرار گیرد. با این حال، عفونت ادراری نیز میتواند علائم مشابهی ایجاد کند.
تهوع و استفراغ
درد شدید ناشی از سنگ کلیه ممکن است با تهوع یا استفراغ همراه شود. این علائم میتوانند در جریان حمله درد ایجاد شوند و شدت آنها نیز در افراد مختلف متفاوت است. اگر استفراغ ادامهدار باشد یا فرد نتواند مایعات را نگه دارد، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
ادرار کدر یا بدبو
ادرار کدر یا دارای بوی غیرمعمول ممکن است در برخی افراد دارای سنگ کلیه دیده شود، اما این نشانه میتواند با عفونت دستگاه ادراری نیز ارتباط داشته باشد. بنابراین اگر این تغییر همراه با تب، لرز، درد پهلو یا سوزش ادرار ایجاد شده باشد، بهتر است علت آن با آزمایش و ارزیابی پزشکی مشخص شود.
کاهش حجم ادرار
گیر کردن سنگ در مسیر ادراری ممکن است جریان طبیعی ادرار را مختل کند. فرد ممکن است احساس کند نمیتواند بهخوبی ادرار کند یا فقط مقدار کمی ادرار دفع میشود. ناتوانی در دفع ادرار یا کاهش قابل توجه آن، بهخصوص در کنار درد، نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.
تب و لرز در صورت همراهی با عفونت
تب و لرز میتواند در صورت همراه شدن سنگ با عفونت دستگاه ادراری ایجاد شود. وجود همزمان درد پهلو و تب یا لرز اهمیت ویژهای دارد، زیرا انسداد مسیر ادرار همراه با عفونت میتواند نیازمند ارزیابی سریع پزشکی باشد.
برای هماهنگی مراجعه، اطلاع از خدمات و دریافت نوبت، اطلاعات خود را در فرم زیر وارد کنید. کارشناسان مرکز پزشکی میلاد با شما تماس خواهند گرفت.
درد سنگ کلیه کجاست؟
درد سنگ کلیه عمدتا در پهلو یا پشت، زیر دندهها احساس میشود، اما محل آن ثابت نیست. اگر سنگ در مسیر حالب حرکت کند، درد ممکن است به قسمت پایین شکم و کشاله ران منتقل شود. همین تغییر محل باعث میشود بعضی افراد ابتدا تصور کنند دچار کمردرد یا مشکل دیگری شدهاند. تشخیص علت درد فقط با توجه به محل آن امکانپذیر نیست و باید علائم همراه و در صورت نیاز نتایج آزمایش و تصویربرداری نیز بررسی شوند.
درد سنگ کلیه در کمر و پهلو
درد ممکن است در یک طرف کمر یا پهلو و اغلب در قسمت زیر دندهها احساس شود. شدت آن میتواند از درد قابل تحمل تا درد شدید متغیر باشد. در برخی افراد، تغییر وضعیت بدن تاثیر زیادی بر درد ندارد؛ به همین دلیل اگر درد پهلو شدید، ناگهانی یا مکرر باشد، بررسی علت اهمیت دارد.
شاید این مطلب برای شما مفید باشد: علائم قند خون بالا؛ نشانههایی که نباید نادیده بگیرید
آیا درد سنگ کلیه به کشاله ران میزند؟
بله، در صورت حرکت سنگ در حالب، درد میتواند از پهلو به سمت پایین شکم و کشاله ران انتشار پیدا کند. این الگوی انتشار یکی از ویژگیهای شناختهشده درد ناشی از حرکت سنگ در مسیر ادراری است، اما بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست.
درد سنگ کلیه چگونه است؟
درد سنگ کلیه میتواند شدید، تیز و موجی باشد و شدت آن در طول زمان تغییر کند. گاهی فرد نمیتواند در یک وضعیت راحت بماند و مرتب وضعیت بدن خود را تغییر میدهد. البته شدت و شکل درد در همه افراد یکسان نیست و حتی بعضی سنگها بدون ایجاد درد قابل توجه باقی میمانند.
آیا درد سنگ کلیه دائمی است؟
لزومی ندارد درد به شکل دائمی وجود داشته باشد. درد ممکن است برای مدتی شدید شود، کاهش پیدا کند و دوباره برگردد. با حرکت سنگ، محل درد نیز میتواند تغییر کند. بنابراین قطع موقت درد بهتنهایی به معنای برطرف شدن سنگ یا نبود مشکل نیست.

آیا سنگ کلیه همیشه علامت دارد؟
خیر. بعضی سنگهای کوچک ممکن است در داخل کلیه باقی بمانند و هیچ علامت واضحی ایجاد نکنند. زمانی که سنگ حرکت کند، وارد حالب شود یا جریان ادرار را مختل کند، احتمال بروز علائم بیشتر میشود. به همین دلیل ممکن است سنگ کلیه در جریان یک بررسی تصویربرداری برای علت دیگری به صورت اتفاقی شناسایی شود.
سنگ کلیه بدون درد چیست؟
سنگ کلیه بدون درد به سنگی گفته میشود که وجود آن با علائم واضحی مانند درد شدید پهلو همراه نیست. بدون علامت بودن سنگ لزوما به معنای کوچک بودن آن نیست و محل قرارگیری و میزان تاثیر آن بر مسیر ادرار نیز اهمیت دارد. بنابراین اگر سنگ در تصویربرداری مشاهده شده باشد، تصمیم درباره پیگیری آن باید بر اساس اندازه، محل و شرایط فرد انجام شود.
آیا سنگ کلیه کوچک هم باعث درد میشود؟
اندازه کوچک سنگ تضمین نمیکند که هیچ دردی ایجاد نکند. اگر سنگ حرکت کند یا در بخش باریکی از مسیر ادراری قرار بگیرد، حتی یک سنگ نسبتا کوچک نیز ممکن است علائم ایجاد کند. از طرف دیگر، بعضی سنگهای بزرگتر ممکن است برای مدتی بدون علامت مشخص باقی بمانند.

علائم سنگ کلیه در حالب چیست؟
وقتی سنگ از کلیه خارج شده و وارد حالب میشود، بسته به اندازه و محل قرارگیری آن ممکن است علائم متفاوتی ایجاد کند. حرکت سنگ در حالب یا گیر کردن آن در مسیر ادرار میتواند باعث درد و برخی علائم ادراری شود. مهمترین علائم عبارتاند از:
- درد شدید در پهلو و کمر که ممکن است به پایین شکم یا کشاله ران انتشار پیدا کند.
- دردهای موجی و متغیر که شدت آن در طول زمان تغییر میکند.
- سوزش یا درد هنگام ادرار کردن
- تکرر یا احساس فوریت برای دفع ادرار
- وجود خون در ادرار که ممکن است بهصورت تغییر رنگ ادرار دیده شود.
- تهوع و استفراغ بهویژه هنگام شدت گرفتن درد.
- کاهش حجم ادرار یا دشواری در دفع ادرار در صورت ایجاد انسداد قابل توجه.
- تب و لرز در صورتی که انسداد مسیر ادرار همراه با عفونت باشد.

علت ایجاد سنگ کلیه چیست؟
سنگ کلیه اغلب یک علت واحد ندارد و ترکیبی از عوامل میتواند در تشکیل آن نقش داشته باشد. افزایش غلظت مواد سنگساز در ادرار، کمبود مایعات، برخی بیماریها، سابقه خانوادگی و بعضی الگوهای غذایی از عوامل شناختهشده هستند. نوع سنگ نیز میتواند سرنخهایی درباره زمینه ایجاد آن ارائه کند.
کمآبی بدن
وقتی مایعات کافی دریافت نشود، ادرار غلیظتر میشود و مواد معدنی و نمکها فضای کمتری برای حل شدن دارند. این شرایط میتواند احتمال تشکیل کریستال و در ادامه سنگ را افزایش دهد.
مصرف زیاد برخی مواد غذایی
الگوی غذایی میتواند بر ترکیب ادرار و احتمال تشکیل برخی انواع سنگ تاثیر بگذارد. مصرف بالای نمک، برخی منابع پروتئینی و غذاهای سرشار از اگزالات در افراد مستعد میتواند با افزایش احتمال بعضی سنگها ارتباط داشته باشد.
شاید این مطلب برای شما مفید باشد: علائم کمکاری تیروئید چیست؟ بررسی نشانههای تیروئید کمکار
افزایش بعضی مواد معدنی در ادرار
افزایش کلسیم، اگزالات یا اسید اوریک در ادرار میتواند شرایط تشکیل کریستال را فراهم کند. علت افزایش این مواد در همه افراد یکسان نیست و ممکن است به رژیم غذایی، شرایط متابولیک یا عوامل دیگر مربوط باشد.
سابقه خانوادگی
سابقه سنگ کلیه در اعضای خانواده میتواند احتمال ابتلا را افزایش دهد. برخی اختلالات ارثی نیز مستقیما با انواع خاصی از سنگها ارتباط دارند.
برخی بیماریها
بعضی بیماریهای متابولیک، بیماریهای گوارشی، عفونتهای مکرر ادراری و برخی اختلالات کلیوی میتوانند احتمال تشکیل سنگ را افزایش دهند. نوع بیماری و نوع سنگ در این ارتباط اهمیت دارد.
بعضی داروها
برخی داروها و مکملها در شرایط خاص میتوانند احتمال تشکیل سنگ را افزایش دهند. به همین دلیل در بررسی علت سنگ، پزشک ممکن است درباره داروها و مکملهای مصرفی فرد نیز سوال کند.
سابقه قبلی سنگ کلیه
افرادی که قبلا سنگ کلیه داشتهاند، ممکن است در آینده نیز دوباره دچار سنگ شوند. به همین دلیل سابقه قبلی سنگ یکی از اطلاعات مهم در بررسی پزشکی و ارزیابی عوامل خطر محسوب میشود.

چه عواملی خطر ابتلا به سنگ کلیه را افزایش میدهند؟
علاوه بر علت مستقیم تشکیل سنگ، بعضی شرایط میتوانند احتمال ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهند. داشتن یکی از این عوامل به معنی ابتلای قطعی به سنگ کلیه نیست، اما میتواند در ارزیابی وضعیت فرد اهمیت داشته باشد.
- مصرف ناکافی مایعات: کمبود آب بدن میتواند ادرار را غلیظتر کرده و احتمال تشکیل کریستالها را افزایش دهد.
- سابقه خانوادگی: وجود سابقه سنگ کلیه در خانواده میتواند احتمال ابتلا را بیشتر کند.
- سابقه قبلی سنگ کلیه: افرادی که قبلا سنگ کلیه داشتهاند، ممکن است دوباره دچار سنگ شوند.
- برخی الگوهای غذایی: مصرف زیاد نمک، بعضی رژیمهای پرپروتئین و دریافت بالای برخی مواد غذایی میتواند خطر تشکیل بعضی انواع سنگ را افزایش دهد.
- اضافهوزن: اضافهوزن با تغییرات متابولیک و تغییر ترکیب ادرار میتواند با افزایش احتمال تشکیل سنگ ارتباط داشته باشد.
- برخی بیماریهای زمینهای: بیماریهای کلیوی، متابولیک، گوارشی و عفونتهای مکرر ادراری در بعضی افراد میتوانند احتمال تشکیل سنگ کلیه را افزایش دهند.

سنگ کلیه چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص سنگ کلیه فقط بر اساس علائم انجام نمیشود. پزشک ابتدا درباره محل و شدت درد، زمان شروع علائم، سابقه سنگ کلیه، بیماریهای زمینهای و سایر نشانههای همراه سوال میکند و سپس در صورت نیاز از آزمایشهای ادرار، خون و تصویربرداری کمک میگیرد. این بررسیها میتوانند وجود سنگ، محل آن و گاهی انسداد مسیر ادراری را مشخص کنند.
آزمایش ادرار
آزمایش ادرار میتواند وجود خون، برخی مواد معدنی و نشانههایی از عفونت را بررسی کند. این آزمایش در کنار علائم و سایر بررسیها به پزشک کمک میکند علت احتمالی علائم را دقیقتر ارزیابی کند.
آزمایش خون
در بعضی بیماران آزمایش خون برای بررسی سطح برخی مواد معدنی و ارزیابی عملکرد کلیه انجام میشود. نتایج آزمایش خون همچنین میتواند سرنخهایی درباره بعضی شرایط زمینهای مرتبط با تشکیل سنگ ارائه دهد.
سونوگرافی
سونوگرافی یکی از روشهای تصویربرداری است که میتواند برای بررسی دستگاه ادراری و شناسایی برخی سنگها یا عوارض مرتبط با آنها استفاده شود. انتخاب روش تصویربرداری به شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد.
سیتیاسکن
سیتیاسکن میتواند اطلاعات دقیقی درباره محل و اندازه سنگ و وجود انسداد در مسیر ادراری ارائه دهد. در برخی شرایط، این روش برای مشخص کردن وضعیت سنگ به کار میرود. انتخاب آن باید بر اساس شرایط بالینی و نظر پزشک انجام شود.
چه زمانی برای علائم سنگ کلیه باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر درد پهلو یا پشت شدید باشد یا همراه با علائم ادراری و گوارشی ایجاد شود، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود. برخی علائم میتوانند نشاندهنده انسداد مسیر ادرار یا عفونت همزمان باشند و نیاز به ارزیابی سریعتری داشته باشند.
- درد شدید یا غیرقابل تحمل، بهخصوص اگر ناگهانی شروع شده باشد.
- تب و لرز همراه با درد پهلو یا علائم ادراری.
- استفراغ مداوم یا ناتوانی در نگه داشتن مایعات.
- کاهش قابل توجه ادرار یا ناتوانی در دفع ادرار.
- مشاهده خون در ادرار، بهخصوص اگر علت آن مشخص نباشد.
- بروز علائم شدید در افراد دارای بیماریهای زمینهای، بهویژه بیماریهای مرتبط با کلیه و دستگاه ادراری.
تفاوت سنگ کلیه با عفونت ادراری چیست؟
سنگ کلیه و عفونت ادراری میتوانند بعضی علائم مشترک داشته باشند و همین موضوع گاهی تشخیص را از روی نشانهها دشوار میکند. درد پهلو، خون در ادرار و دردهای موجی بیشتر میتوانند با سنگ کلیه دیده شوند، در حالی که سوزش ادرار، تکرر ادرار و احساس نیاز مداوم به ادرار کردن از علائم شایع عفونت ادراری نیز هستند. با این حال، هیچکدام از این نشانهها به تنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمیکنند.
وجود تب و لرز در فردی که درد پهلو دارد اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا ممکن است عفونت دستگاه ادراری نیز مطرح باشد. آزمایش ادرار میتواند در بررسی وجود خون، گلبولهای سفید و باکتریها کمککننده باشد و در کنار معاینه و سایر بررسیها برای تشخیص علت استفاده شود.
سوالات متداول
سنگ کلیه بیشتر با درد پهلو، پشت، پایین شکم یا کشاله ران شناخته میشود و ممکن است تهوع یا استفراغ نیز همراه آن باشد. احساس نفخ یا دلدرد اختصاصی برای سنگ کلیه نیست و میتواند علتهای مختلفی داشته باشد؛ بنابراین اگر این علائم ادامهدار یا شدید هستند، بررسی علت آنها اهمیت دارد.
ممکن است ادرار در برخی افراد دارای سنگ کلیه به دلیل وجود خون صورتی، قرمز یا قهوهای شود. ادرار کدر یا بدبو نیز ممکن است دیده شود، اما تغییر رنگ ادرار علتهای مختلفی دارد و برای نسبت دادن آن به سنگ کلیه باید سایر علائم و نتایج بررسیها نیز در نظر گرفته شوند.
سرگیجه علامت اختصاصی سنگ کلیه محسوب نمیشود. با این حال، درد شدید، استفراغ یا کمآبی ناشی از آنها ممکن است حال عمومی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. اگر سرگیجه شدید یا مداوم همراه با علائم ادراری یا درد پهلو وجود دارد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
الگوی درد سنگ کلیه معمولاً بیشتر به محل سنگ و حرکت آن در مسیر ادراری مربوط است تا صرفاً نشستن یا راه رفتن. درد ممکن است در پهلو، پشت، پایین شکم یا کشاله ران احساس شود و شدت آن تغییر کند. اگر درد با فعالیت تغییر میکند، احتمال علتهای عضلانی نیز مطرح است و برای تشخیص دقیق باید معاینه انجام شود.
بله. بعضی سنگها بهخصوص اگر باعث انسداد یا علائم واضح نشده باشند، ممکن است هنگام تصویربرداری به دلیل بررسی یک مشکل دیگر شناسایی شوند. بعد از مشاهده سنگ در سونوگرافی، اندازه و محل آن و شرایط فرد باید توسط پزشک بررسی شود تا مشخص شود آیا بررسی تکمیلی لازم است یا خیر.
جمعبندی
سنگ کلیه ممکن است بدون علامت باقی بماند یا با حرکت به سمت حالب، علائمی مانند درد شدید در پهلو و پشت، انتشار درد به پایین شکم و کشاله ران، خون در ادرار، سوزش و تکرر ادرار، تهوع و استفراغ ایجاد کند. شدت و نوع علائم به اندازه و محل قرارگیری سنگ و میزان انسداد مسیر ادرار بستگی دارد. اگر درد شدید، تب و لرز، استفراغ مداوم یا مشکل در دفع ادرار ایجاد شده است، بهتر است ارزیابی پزشکی را به تأخیر نیندازید. تشخیص سنگ کلیه بر اساس علائم بهتنهایی قطعی نیست و ممکن است به آزمایش ادرار، آزمایش خون و تصویربرداری نیاز باشد. بررسی بهموقع میتواند به مشخص شدن علت علائم و انتخاب مسیر مناسب برای ادامه بررسی کمک کند.
